Leerlingen coachen op motivatie

bongkidojones – just tryna find home

Leerlingen coachen op motivatie

Goede adviezen, hoe welgemeend ook, roepen altijd weerstand op. Dat komt omdat elke leerling ambivalente gevoelens heeft. Hij weet heus wel wat jij wilt, maar heeft ook redenen om dat niet te doen. Waar je het meest mee kunt helpen is: aandacht, liefde en luisteren. De mentor, docenten en ouders kunnen coachen op motivatie door geen enkele vorm van druk of dwang uit te oefenen in het gesprek met de leerling of met hun kind. Al is het maar tijdelijk. Wat gebeurt er als je het probeert? Misschien ontdek je dat de leerling of jouw kind zelf ook best goede ideeën heeft. Wanneer je luistert, zie je dat het verzet verdwijnt.

Bron: Leraar24

Motiverende gespreksvoering

Motiverende Gespreksvoering is een vorm van coaching die elke vorm van dwang en controle vermijdt. Toch is het een subtiele methode om invloed uit te oefenen op een cliënt of een leerling. Oprechte belangstelling voor de ander is altijd het begin. De coach probeert door actief luisteren, samenvatten en bevestigen verandertaal uit te lokken. Dat kan door te vragen naar de nadelen van de bestaande situatie en naar de voordelen van verandering. Door het gebruik van understatement kan hij de leerling uitnodigen een uitspraak te versterken. Via overdrijving kan hij nuancering uitlokken. Door bij positieve antwoorden te vragen om toelichting kan hij nog meer verandertaal uitlokken. De coach is duidelijk minder aan het woord dan de leerling. Hoe meer verandertaal de leerling gebruikt, hoe groter de kans dat hij het ook echt gaat doen.

coachen op motivatieDe grondleggers van Motiverende Gespreksvoering, William Miller en Stephen Rollnick, schrijven dat je deze gesprekstechniek kunt leren door gewoon aandachtig naar de ander te luisteren en weerstand altijd serieus te nemen. Op die manier wijst de ander jou de weg. Je kunt natuurlijk ook een cursus volgen bij een ervaren trainer. Lees hier een meer uitgebreide beschrijving van MGV.

Een monitor om te coachen op motivatie

Deze website bevat twee verschillende apps voor het meten van de motivatie van leerlingen in het VO en MBO. De Motivatiespiegel voor één vak bevat 9 vragen over het vak en 3 coachingsvragen, waarbij de leerling even aan het denken gezet wordt over zijn eigen mogelijkheden om zijn motivatie te verbeteren. Na de vragenlijst ontvangt de leerling gepersonaliseerde feedback. De docent ontvangt een bubble chart met een overzicht van alle leerlingen in de Motivatiematrix. Bij elke zone past een andere aanpak voor de mentor of de coachende docent.

Motivatiematrix met zeven zones

In elke klas van 25 leerlingen zitten wel twee of drie leerlingen met een serieus motivatieprobleem. In zone 2 van de Motivatiematrix vind je de potentiële uitvallers. Het is belangrijk dat de mentor en de zorgcoördinator zo vroeg mogelijk signaleren wanneer een leerling de moed verliest en zich afkeert van school. De Motivatiespiegel laat precies zien welke leerlingen onderpresteren (zone 1) of een vorm van faalangst hebben (zone 3).

Zelfbewustzijn en zelfregulering stimuleren

De andere variant van de app is de Motivatiespiegel voor alle vakken tegelijk. Deze app bevat geen coachingsvragen, maar wel vergelijkingsvragen.  Hiermee kunnen leerlingen aangeven welk vak zij interessanter vinden, voor welk vak zij meer talent menen te hebben, voor welk vak zij meer hun best doen, etcetera. Dat is niet alleen nuttige informatie voor hun docenten, maar ook voor henzelf. Als beloning voor het invullen krijgt de leerling via een grafiek in de app een beter beeld van zijn eigen motivatie. Daardoor kan hij zich meer verantwoordelijk gaan voelen voor zijn eigen leergedrag.

De blauwe balk voor de gemiddelde motivatie laat in één oogopslag zien dat deze leerling met plezier naar school gaat.

“Beter je best doen” werkt niet

Controleren en corrigeren is iets anders dan motiveren. Als het Motivatieresultaat van deze leerling laat zien dat hij weinig interesse heeft voor Nederlands, dan heeft het geen zin te zeggen dat hij wat harder moet werken en wat beter zijn best moet doen. Druk en dwang werken alleen maar averechts. Om zijn motivatie echt te verbeteren, kun je beter de oorzaak aanpakken dan de symptomen bestrijden. Dat betekent uitvinden wat er aan de hand is en waar de leerling behoefte aan heeft. Aan de leerling die een enorme hekel heeft aan Nederlands, kun je vragen: “Wat zou je nodig hebben om dit vak voor jou een klein beetje interessanter te maken?”

Deze leerling denkt en zegt dat hij Geschiedenis heel duidelijk vindt. Maar hij haalt niet zulke goede cijfers en in vergelijking met andere vakken vindt hij Geschiedenis minder duidelijk. Als de docent dit niet weet, is de kans groot dat deze leerling over een tijdje zijn positieve belangstelling voor het vak verliest.

Vergelijkingsvragen creëren nuanceringen

De app is slim. Door zowel naar de mening van de leerling over een bepaald vak te vragen, als vragen te stellen waarbij verschillende vakken vergeleken worden, kan de Motivatiespiegel voor alle vakken onderscheid maken tussen intuïtieve meningen en afgewogen oordelen. In de grafieken op de app ziet de leerling dit terug in de vorm van blauwe en groene balken. De blauwe balken tonen “Wat je denkt”. De groene balken laten het verschil zien in vergelijking met andere vakken. Het patroon van de blauwe balken wijkt soms af van de groene balken. Dat kan best een eyeopener zijn. Misschien “denkt” de leerling dat hij wiskunde niet interessant vindt, maar vindt hij het vak in vergelijking met andere vakken toch redelijk interessant. De mentor kan coachen op motivatie door de leerling een verklaring te vragen wanneer de groene en blauwe balk voor hetzelfde vak een andere kant op wijzen. 

Lees verder over het betrekken van motivatie bij Loopbaanoriëntatie en -begeleiding in dit vervolgbericht.

Auteur: Ton van der Valk

Ton is filosoof, onderwijsonderzoeker en gamedesigner. Compassie met elke leerling ziet hij als de sleutel voor succesvol onderwijs en als belofte voor de vrije samenleving van de 21e eeuw. Ton is initiatiefnemer en ontwerper van de Motivatiespiegel.