Onderzoeksagenda gericht op SDT

bongkidojones – slow approach

Onderzoeksagenda gericht op SDT

Met de app van de Motivatiespiegel kan een mentor of docent eenvoudig de motivatie meten in een klas. De vragen in de app zijn gebaseerd op de Self-Determination Theory. Er is al veel onderzoek gedaan naar de toepassing van de self-determination theory in het onderwijs. In Nederland heeft het NRO in 2012 door de Groningse wetenschappers Kim Stroet, Marie-Christine Opdenakker en Alexander Minnaert een brede review study laten uitvoeren waarin het positieve effect van “basic needs supportive teaching” overtuigend wordt aangetoond. Maar er is nog weinig bekend over wat docenten in de praktijk doen en laten om leerlingen meer te motiveren. De onderzoeksagenda van de Motivatiespiegel onderzoekt de bestaande praktijk vanuit het perspectief van de self-determination theory. Studenten van lerarenopleidingen en onderzoeksdocenten van academische opleidingsscholen en masteropleidingen kunnen meehelpen met lopend onderzoek of zelf een voorstel doen.

Zelfbeeld van docenten

Stroet et al. noemen het in de conclusies van de genoemde review studie opvallend, dat de relatie tussen student perceptions van need-supportive teaching en motivatie duidelijk is aangetoond, terwijl de relatie tussen teacher perceptions van need-supportive teaching en motivatie niet of nauwelijks bewezen is en minder vaak is onderzocht. Betekent dit dat docenten eigenlijk niet goed weten wat zij moeten doen om leerlingen effectief te motiveren? Hier zou in ieder geval meer onderzoek naar gedaan mogen worden.

Om deze vraag te onderzoeken krijgen alle docenten die na het gebruik van de Motivatiespiegel in een klas voor het eerst hun motivatierapport ontvangen een uitnodiging hun eigen motivatiespiegelbeeld voor de betreffende klas te voorspellen. Heb je een vrij nauwkeurig beeld van de motivatie van deze klas voor jouw vak? Of is het resultaat toch een verrassing? Meedoen is niet verplicht, maar het is het enige moment om je zelfbeeld te onderzoeken. Wanneer je eenmaal het resultaat van een klas hebt gezien, ben je immers niet neutraal meer.

Logboekonderzoek

Door statistische informatie over tientallen of zelfs honderden docenten te verzamelen, kunnen best practices worden opgespoord: wat doen de docenten die op één of meer van de negen indicatoren tot de beste 20% behoren? Of die in het afgelopen jaar een opvallende verbetering in hun motivatiescores wisten te bereiken? Ook deze vragen kunnen het beste beantwoord worden door de docenten zelf. De Motivatiespiegel benut de mogelijkheid docenten te betrekken bij het wetenschappelijk onderzoek en stimuleert zo de ontwikkeling van een lerende organisatie op alle niveaus van de school. 

De rapportages van de Motivatiespiegel geven docenten bruikbare feedback. Daardoor kunnen zij zelf experimenteren met verschillende motiverende activiteiten en gedrag. In een logboekonderzoek kunnen docenten na elke rapportage hun conclusies noteren in de vorm van enkele actiepunten of goede voornemens. Daarna kan elk jaar gekeken worden welke docenten in staat waren de motivatie van leerlingen voor hun vak significant te verbeteren. Met behulp van de logboeken kan onderzocht worden welke aanpak het meeste succes heeft. Als de docenten hun ervaringen delen via tijdschriften, netwerken of via deze website, kunnen alle collega’s ervan leren.

Bron: Dovision

Benchmarks voor motivatie

Als van voldoende scholen resultaten bekend zijn kunnen “landelijke” gemiddelden berekend worden. Dit levert benchmarks per vak en per leerjaar van elke opleiding in het voortgezet onderwijs. De docent kan zijn eigen score dan vergelijken met de motivatie voor hetzelfde vak in hetzelfde leerjaar op andere scholen. Voor betrouwbare benchmarks zijn veel scholen nodig. Het kan nog enkele jaren duren voordat goede vergelijkingscijfers voor elke opleiding beschikbaar zijn.

Aan de hand van de benchmarks kunnen docenten en scholen zichzelf vergelijken met het landelijk gemiddelde. De hoop is dat de benchmarks op deze wijze bijdragen aan voortdurende kwaliteitsverbetering. Benchmarks zijn geen rankings. De Motivatiespiegel publiceert geen rankings waarin scholen of personen op een rijtje gezet worden op grond van hun goede of minder goede prestaties. Dat helpt namelijk niet en het is oneerlijk omdat elke school in andere omstandigheden verkeert.

Een bonus voor de early adopters is dat zij waarschijnlijk altijd een lichte voorsprong zullen houden op de benchmark. Omdat zij eerder het laaghangende fruit kunnen plukken. Of het nu om leerlingen, docenten of hele schoolteams gaat, wanneer je eenmaal begint met leren, ga je steeds verder vooruit.

Lerarenopleidingen en Masters Leren en Innoveren

Studenten van lerarenopleidingen en onderzoeksdocenten van academische opleidingsscholen en masteropleidingen kunnen meehelpen met lopend onderzoek of zelf een voorstel doen. Naast de standaardvragen kunnen aanvullende vragenlijsten meeliften met de app. Dit bespaart scholen tijd en moeite bij het uitzetten van enquetes. Verschillende vragenlijsten kunnen gebruikt worden om resultaten te ijken en vergelijken. Neem contact op als je meer wilt weten over de mogelijkheden om de Motivatiespiegel te gebruiken voor je eigen onderzoek.

Auteur: Ton van der Valk

Ton is filosoof, onderwijsonderzoeker en gamedesigner. Compassie met elke leerling ziet hij als de sleutel voor succesvol onderwijs en als belofte voor de vrije samenleving van de 21e eeuw. Ton is initiatiefnemer en ontwerper van de Motivatiespiegel.